Μάιος 8, 2020

Πώς θα είναι ο κόσμος της τέχνης μετά τον κορονοϊό

Με μειωμένους προϋπολογισμούς, λιγότερες εκθέσεις, ψηφιακό περιεχόμενο και ανάγκη στήριξης από το κράτος και το κοινό θα προσπαθήσουν να επιβιώσουν μουσεία και γκαλερί.

Μέσα στην καραντίνα «επισκεφτήκαμε» από το σπίτι περισσότερα μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους από όσους θα επισκεπτόμασταν δια ζώσης σε μια ολόκληρη ζωή. Είδαμε τον Bansky να γεμίζει το μπάνιο του σπιτιού του με stencils αρουραίων, τον Damien Hirst να συνεργάζεται με το Snapchat για φιλανθρωπικό σκοπό και τα ψηφιακά δωμάτια της διεθνούς έκθεσης Art Basel Hong Kong. Όπως ισχύει όμως για κάθε μορφή τέχνης, η ψηφιακή εμπειρία μιας επίσκεψης σε μουσεία, γκαλερί και αρχαιολογικούς χώρους, δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη ζωντανή.

Σιγά-σιγά, σε όλο τον κόσμο, οι κυβερνήσεις ανακοινώνουν την επαναλειτουργία των χώρων τέχνης: εδώ στην Ελλάδα, το υπουργείο Πολιτισμού όρισε ότι τα μουσεία θα ανοίξουν στις 15 Ιουνίου, αλλά δεν έκανε αναφορά στις γκαλερί, στην Ελβετία τα μουσεία θα ανοίξουν στις 11 Μαΐου και στη Δανία στις 8 Ιουνίου, ενώ στη Γερμανία το Κρατικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Βρανδεμβούργου υποδέχτηκε τους πρώτους επισκέπτες. Είναι όμως αρκετή μια ημερομηνία για να γίνει η επανεκκίνηση της τέχνης;

Στο Κρατικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Βρανδεμβούργου, η διευθύντρια του μουσείου επεξεργάζεται τα μέτρα κοινωνικής απόστασης

Τα αντισηπτικά, οι μάσκες και οι αποστάσεις ασφαλείας δεν θα είναι αρκετά για να προφυλάξουν την τέχνη από τον κορονοϊό. Τα μεγάλα μουσεία θα δουν κάθετη πτώση στην προσέλευση λόγω της περιορισμένης τουριστικής κίνησης – στην Αγγλία προβλέπουν πτώση επισκεπτών από το εξωτερικό από 60% ως 85%. Οι διεθνείς εκθέσεις τέχνης, όπου μαγειρεύονται οι επόμενες τάσεις και σούπερ σταρ καλλιτέχνες, έχουν μεταφερθεί το 2021. Το MoMA αντιμετωπίζει το μέλλον με 17% λιγότερο προσωπικό και προϋπολογισμό μικρότερο κατά 45 εκατομμύρια δολάρια, αλλά και με προβληματισμό για το πώς πρέπει να εκθέτει τα έργα του ώστε να αποφεύγει το συνωστισμό των επισκεπτών του.

Για τους επόμενους –κανείς δεν ξέρει πόσους– μήνες, η διέξοδος για την τέχνη θα είναι ψηφιακή. Ένα δείγμα είναι η εναλλακτική βόλτα σε αθηναϊκές γκαλερί από το Athens Culture Net σε συνεργασία με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αιθουσών Τέχνης και την Art Athina. Κάθε μέρα προβάλλεται ένα διαφορετικό βίντεο από τα 40 που δημιουργήθηκαν από το Δίκτυο Πολιτισμού Δήμου Αθηναίων, συνθέτοντας ένα ψηφιακό πανόραμα της σύγχρονης ελληνικής εικαστικής σκηνής, που περιλαμβάνει τη ζωγραφική, τη γλυπτική, τη φωτογραφία και τις εγκαταστάσεις.

Το Μουσείο Μπενάκη θα κάνει ένα ψηφιακό preview της έκθεσης των Robert McCabe και Κατερίνας Λυμπεροπούλου με τίτλο «Ο Τελευταίος Μοναχός των Στροφάδων» από την Τετάρτη 13 Μαΐου. Μέχρι να ανοίξουν ξανά τα μουσεία, το κοινό μπορεί να έχει μια εμπειρία της φωτογραφικής έκθεσης μέσα από μοναδικές λήψεις των έργων και του εκθεσιακού χώρου εδώ. Όπως κάνουν όλα τα μουσεία παγκοσμίως, έτσι και το Μπενάκη ζητάει τη στήριξη από το φιλότεχνο κοινό για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στα προβλήματα που προκύπτουν από το κλείσιμό του.

Η ελληνική γκαλερί The Breeder συμμετέχει στην ψηφιακή Frieze New York

Οι διεθνείς εικαστικές διοργανώσεις φαίνεται ότι θα ακολουθήσουν το δρόμο που άνοιξε η Art Basel Hong Kong, η οποία είχε 250.000 επισκέπτες στις ψηφιακές της αίθουσες. Η Frieze New York ανοίγει για μία εβδομάδα από τις 8 Μαΐου το Frieze Viewing Room, προσκαλώντας το κοινό να επισκεφτεί ψηφιακά τις 200 γκαλερί που συμμετέχουν σε αυτή την πρωτοβουλία – ανάμεσά τους και η ελληνική The Breeder. Παρόμοιες πρωτοβουλίες θα δούμε από πολλά μουσεία, γκαλερί, διεθνείς διοργανώσεις και καλλιτέχνες, όχι μόνο για να επιβιώσουν ζητώντας στήριξη από το κράτος και το φιλότεχνο κοινό, αλλά και για να συνεχίσουν να δημιουργούν και να εκφράζονται σε ένα αβέβαιο μέλλον.